Portal wiary i codziennej modlitwy 7 listopada 2026
cudabożeBLISKO BOGA. KAŻDEGO DNIA.
Modlitewnik

Quicumque — atanazjańskie wyznanie wiary

Quicumque jest dawnym wyznaniem wiary w Trójcę Świętą i wcielenie Jezusa Chrystusa. Tradycyjnie nazywa się je atanazjańskim, choć jego autora nie znamy; poniżej znajduje się przekład łacińskiego tekstu oraz objaśnienie jego języka.

Przejdź do modlitwy ↓
Quicumque — atanazjańskie wyznanie wiary — ilustracja symboliczna
Obraz wygenerowany przez AI
Chwila skupienia22 px
Chwila modlitwy

Quicumque — atanazjańskie wyznanie wiary

Kto pragnie być zbawiony, powinien przede wszystkim trzymać się wiary katolickiej. Jeśli ktoś nie zachowa jej w całości i bez naruszenia, bez wątpienia zginie na wieki.

Wiara katolicka jest zaś taka: czcimy jednego Boga w Trójcy i Trójcę w jedności, nie mieszając Osób ani nie rozdzielając istoty.

Inna jest bowiem Osoba Ojca, inna Syna, inna Ducha Świętego. Lecz Ojciec, Syn i Duch Święty mają jedną boskość, równą chwałę i współwieczny majestat.

Jaki jest Ojciec, taki Syn, taki Duch Święty. Niestworzony jest Ojciec, niestworzony Syn, niestworzony Duch Święty. Niezmierzony jest Ojciec, niezmierzony Syn, niezmierzony Duch Święty. Wieczny jest Ojciec, wieczny Syn, wieczny Duch Święty.

A jednak nie są trzema wiecznymi, lecz jednym wiecznym. Tak samo nie są trzema niestworzonymi ani trzema niezmierzonymi, lecz jednym niestworzonym i jednym niezmierzonym.

Podobnie wszechmogący jest Ojciec, wszechmogący Syn, wszechmogący Duch Święty. A jednak nie są trzema wszechmogącymi, lecz jednym wszechmogącym.

Tak też Bogiem jest Ojciec, Bogiem Syn, Bogiem Duch Święty. A jednak nie są trzema bogami, lecz jednym Bogiem. Tak też Panem jest Ojciec, Panem Syn, Panem Duch Święty. A jednak nie są trzema panami, lecz jednym Panem.

Jak bowiem prawda chrześcijańska zobowiązuje nas wyznawać każdą z Osób z osobna jako Boga i Pana, tak wiara katolicka zabrania nam mówić o trzech bogach lub panach.

Ojciec przez nikogo nie został uczyniony, stworzony ani zrodzony. Syn jest wyłącznie od Ojca: nie uczyniony ani stworzony, lecz zrodzony. Duch Święty jest od Ojca i Syna: nie uczyniony, nie stworzony, nie zrodzony, lecz pochodzący.

Jeden więc jest Ojciec, nie trzech ojców; jeden Syn, nie trzech synów; jeden Duch Święty, nie trzech duchów świętych.

W tej Trójcy nie ma nic wcześniejszego ani późniejszego, nic większego ani mniejszego. Wszystkie trzy Osoby są sobie współwieczne i równe. Dlatego we wszystkim, jak już powiedziano, należy czcić jedność w Trójcy i Trójcę w jedności. Kto więc pragnie być zbawiony, niech tak wierzy o Trójcy.

Do wiecznego zbawienia konieczne jest także, aby wiernie wierzył we wcielenie naszego Pana Jezusa Chrystusa. Prawdziwa wiara polega więc na tym, że wierzymy i wyznajemy: nasz Pan Jezus Chrystus, Syn Boży, jest Bogiem i człowiekiem.

Jest Bogiem, zrodzonym z istoty Ojca przed wiekami, oraz człowiekiem, narodzonym z istoty matki w czasie. Doskonały Bóg i doskonały człowiek, złożony z rozumnej duszy i ludzkiego ciała. Równy Ojcu pod względem boskości, mniejszy od Ojca pod względem człowieczeństwa.

Chociaż jest Bogiem i człowiekiem, nie jest jednak dwoma, lecz jednym Chrystusem. Jednym nie przez przemianę boskości w ciało, ale przez przyjęcie człowieczeństwa do Boga. Całkowicie jednym nie przez zmieszanie istot, lecz przez jedność Osoby.

Jak bowiem rozumna dusza i ciało są jednym człowiekiem, tak Bóg i człowiek są jednym Chrystusem. On cierpiał dla naszego zbawienia, zstąpił do otchłani, trzeciego dnia powstał z martwych. Wstąpił do nieba i zasiada po prawicy Boga Ojca wszechmogącego. Stamtąd przyjdzie sądzić żywych i umarłych.

Na Jego przyjście wszyscy ludzie powstaną ze swoimi ciałami i zdadzą sprawę z własnych czynów. Ci, którzy czynili dobro, pójdą do życia wiecznego, a ci, którzy czynili zło — w ogień wieczny.

Taka jest wiara katolicka. Kto nie będzie jej wiernie i wytrwale wyznawał, nie będzie mógł być zbawiony. Amen.

tłumaczenie: zespół cudaboze.pl

Jeden Bóg i trzy Osoby

Pierwsza część wyznania chroni dwa twierdzenia jednocześnie: Bóg jest jeden, a Ojciec, Syn i Duch Święty są rzeczywiście odrębnymi Osobami. Powtórzenia mają zapobiec rozumieniu Trójcy jako trzech bogów lub jako jednego Boga jedynie występującego pod trzema nazwami.

Słowo „istota” odnosi się tutaj do tego, czym Bóg jest, natomiast „Osoba” wskazuje na Ojca, Syna i Ducha Świętego. Tekst wyraża wiarę, a nie próbę wyczerpującego opisania tajemnicy Boga.

Co wyznanie mówi o Jezusie

Druga część przedstawia Jezusa jako prawdziwego Boga i prawdziwego człowieka. Jedność Chrystusa nie usuwa Jego człowieczeństwa. Określenie „mniejszy od Ojca” odnosi się w tekście wyraźnie do człowieczeństwa; nie zaprzecza równej boskości Syna.

Jak czytać dawne sformułowania

Quicumque powstało w epoce sporów o podstawowe treści wiary i posługuje się stanowczym językiem. Formuł o zbawieniu nie należy używać jako osobistego wyroku o losie konkretnego człowieka. Przekład zachowuje historyczne brzmienie; do spokojnej lektury warto podzielić tekst na część o Trójcy i część o wcieleniu.

To obszerne wyznanie może służyć osobistemu rozważaniu wiary. Nie zastępuje samowolnie wyznania przewidzianego w danej liturgii.

Nazwa i anonimowe autorstwo

Nazwa Quicumque pochodzi od pierwszego łacińskiego słowa: „ktokolwiek”. Tradycyjny tytuł „wyznanie atanazjańskie” nie stanowi potwierdzenia autorstwa św. Atanazego. Jest to anonimowy tekst łacińskiej tradycji chrześcijańskiej, zwykle datowany na późną starożytność.

Powyższy przekład wykonano z oryginału łacińskiego. Nie przejęto współczesnego polskiego przekładu przytoczonego w katalogu, z którego pochodziło wskazanie tego tekstu.

Źródło tekstu: Anonim, Quicumque (Symbolum Athanasianum), późna starożytność, oryginał łaciński. Przekład: zespół cudaboze.pl.

Komentarze

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie będzie widoczny. Komentarze pojawiają się po zatwierdzeniu.

Pozostań jeszcze chwilę

Zmartwychwstanie — Carl Heinrich Bloch
Modlitewnik

Pozdrowienie Świętych Pańskich

Chwila modlitwyPozdrowienie Świętych PańskichBądźcie pozdrowieni, wszyscy Święci i błogosławieni Duchowie anielscy, którzy w niezgłębioną roz kosz niebieską zawsze opływacie; raczcie się modlić za mną…

Czytaj dalej →